Jedną z najważniejszych zalet prowadzenia działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest oddzielenie majątku spółki od majątków osobistych jej wspólników. Zasadniczo to spółka odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem. Jednakże, zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Odpowiedzialność ta może obejmować prywatny majątek członka zarządu, niezależnie od tego, czy jest on jednocześnie wspólnikiem spółki.
Kiedy członek zarządu odpowiada za długi spółki? Przesłanki z art. 299 k.s.h.
Odpowiedzialność z art. 299 k.s.h. nie oznacza automatycznego przejęcia przez członka zarządu wszystkich długów spółki z chwilą wystąpienia problemów finansowych; konieczne jest spełnienie ustawowych przesłanek odpowiedzialności:
- Status członka zarządu – sprawowanie funkcji w czasie, kiedy istniało zobowiązanie spółki i przypadający na ten okres termin jego wymagalności (decyduje akt powołania/odwołania, a nie sam wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym);UWAGA! Odejście z zarządu nie powoduje wygaśnięcia odpowiedzialności za długi, które powstały lub stały się wymagalne za Twojej kadencji!
- Istnienie ważnego zobowiązania spółki – dług musi być bezsporny i wymagalny, co najczęściej wymaga uzyskania przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce;
- Bezskuteczność egzekucji prowadzona przeciwko spółce – wierzyciel musi udowodnić (np. za pomocą postanowienia komornika o umorzeniu egzekucji z powodu bezskuteczności), że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie jego roszczenia.
Jak członek zarządu może uniknąć odpowiedzialności?
W dodatku, członek zarządu może uchylić się od odpowiedzialności w trzech sytuacjach:
- Jeżeli wykaże, że we właściwym czasie (przyjmuje się, że jest to termin 30 dni – zob. art. 21 ust. 1 pr. up.) zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu;
- Jeżeli wykaże, że choć nie doszło we właściwym czasie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, to miało to miejsce nie z jego winy;
- Jeżeli wykaże, że choć nie doszło we właściwym czasie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, to wierzyciel nie poniósł szkody.
Dopiero kiedy przesłanki te nastąpią, członek zarządu będzie odpowiadał swoim majątkiem osobistym. Oznacza to, że każdy niezapłacony dług spółki nie musi automatycznie oznaczać odpowiedzialności członka zarządu, natomiast warto zadbać o to, aby dopełnić obowiązkom wynikającym z art. 299 § 2, jeżeli chcemy tej odpowiedzialności uniknąć.
Zakres odpowiedzialności: solidarnie i całym majątkiem osobistym
Odpowiedzialność członków zarządów jest solidarna (tzn. kilku dłużników odpowiada za ten sam dług w taki sposób, że wierzyciel może żądać jego spłaty w całości lub w części od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich, albo od każdego z osobna).
Co do zasady odpowiedzialność na podstawie art. 299 k.s.h. nie jest ograniczona do określonego składnika majątku osobistego ani do wysokości wynagrodzenia członka zarządu. Jeżeli przesłanki odpowiedzialności zostaną spełnione, wierzyciel może dochodzić należności z majątku osobistego danej osoby, z uwzględnieniem właściwych przepisów dotyczących egzekucji i ochrony określonych składników majątku.
