Prowadzisz JDG albo dopiero ją zakładasz i chcesz wiedzieć, ile realnie zapłacisz składek ZUS w 2026 roku? Kwoty zależą od tego, na jakim etapie ulg jesteś: ulga na start, preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus albo tzw. duży ZUS. Do tego dochodzi osobna składka zdrowotna, której żadna z tych ulg nie kasuje.
Skupiamy się na Tobie jako przedsiębiorcy czyli aktualne kwoty z analizy ZUS na 2026 r., różnice między ulgami, ścieżka kosztów w latach 1–3+, terminy DRA i checklista startu.
Kluczowe wnioski
- Duży ZUS 2026 (podstawa 5 652 zł): 1 926,76 zł z chorobowym i FP/FS albo 1 788,29 zł bez chorobowego.
- Preferencyjny ZUS (podstawa 1 441,80 zł): 456,18 zł z chorobowym albo 420,86 zł bez; bez FP/FS.
- Preferencyjny ZUS ≠ Mały ZUS Plus. Pierwszy to 24 miesiące od 30% minimalnego wynagrodzenia; drugi to składki od dochodu (do 36 z 60 miesięcy) przy limicie przychodu.
- Ulga na start: 6 pełnych miesięcy bez składek społecznych; zdrowotną i tak płacisz; kod ZZA 05 40.
- Solo JDG: płatność i dokumenty do 20. dnia następnego miesiąca; DRA składasz także na uldze.
- Minimalna zdrowotna dla skali/liniowego od lutego 2026: 432,54 zł; na ryczałcie: 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł.
Co wchodzi w składki JDG
Jako przedsiębiorca z CEIDG rozliczasz i opłacasz za siebie (z wyjątkami przy zbiegu tytułów) przede wszystkim:
- Ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe (obowiązkowe) oraz chorobowe (dobrowolne).
- Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS) – gdy Cię obowiązują.
- Ubezpieczenie zdrowotne – osobna składka, której nie obejmują ulgi społeczne.
Procenty od podstawy wymiaru składek społecznych:
| Składka | Stawka |
|---|---|
| Emerytalna | 19,52% |
| Rentowa | 8,00% |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% |
| Wypadkowa (do 9 ubezpieczonych) | 1,67% |
| FP + FS łącznie | 2,45% |
Podstawa „dużego ZUS” to nie mniej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (9 420 zł → 5 652 zł). Podstawa preferencyjna to nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł → 1 441,80 zł).
Ważne: Składka chorobowa jest u przedsiębiorcy dobrowolna. Bez niej nie budujesz prawa do zasiłków chorobowych i macierzyńskich z własnego tytułu. Wypadkowa i emerytalno-rentowe to inna historia: one są obowiązkowe, gdy podlegasz ubezpieczeniom społecznym z JDG.
Tabela Duży ZUS 2026
Gdy wyczerpiesz ulgi (albo ich nie masz), wchodzisz na zasady ogólne. Według analizy ZUS „Składki przedsiębiorców w 2026 roku” najniższe składki społeczne z FP/FS rosną o 8,6% r/r względem 2025 r.
Kwoty miesięczne (bez zdrowotnej)
| Składka | Kwota 2026 |
|---|---|
| Podstawa wymiaru | 5 652,00 zł |
| Emerytalna (19,52%) | 1 103,27 zł |
| Rentowa (8,00%) | 452,16 zł |
| Chorobowa (2,45%, dobrowolna) | 138,47 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 94,39 zł |
| FP + FS (2,45%) | 138,47 zł |
| Suma z chorobowym + FP/FS | 1 926,76 zł |
| Suma bez chorobowego (z FP/FS) | 1 788,29 zł |
Kwota 1 788,29 zł to wariant bez dobrowolnego chorobowego, ale z FP/FS (emerytalna + rentowa + wypadkowa + FP/FS). Pełna kwota z chorobowym i FP/FS to 1 926,76 zł. Uwaga: chorobowa i FP/FS mają tę samą stawkę 2,45%, więc obie pozycje wynoszą po 138,47 zł.
Wskazówka: Do każdej z powyższych sum doliczasz jeszcze składkę zdrowotną (minimum albo wyższą, zależnie od formy opodatkowania i wyniku). To osobna pozycja w cash flow, nie wliczona w 1 926,76 zł.
Przedsiębiorca na zasadach ogólnych nie musi płacić za siebie FP/FS, jeśli ukończył 55 lat (kobieta) albo 60 lat (mężczyzna) – zgodnie z Biznes.gov.pl 00274.
Ulga na start
Ulga na start to pierwsze paliwo dla nowej JDG: przez 6 pełnych miesięcy nie opłacasz składek na ubezpieczenia społeczne ani FP/FS. Opłacasz wyłącznie składkę zdrowotną.
Warunki:
- podejmujesz działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach od zawieszenia lub zakończenia;
- nie wykonujesz na rzecz byłego pracodawcy tych samych / odpowiadających czynności, które robiłeś na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Jak liczyć 6 miesięcy
- Zaczynasz 1. dnia miesiąca → ten miesiąc liczy się do sześciu.
- Zaczynasz w trakcie miesiąca → tego niepełnego miesiąca nie wliczasz; liczysz kolejne pełne miesiące.
Zgłoszenie i kod
W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności zgłaszasz się do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu zaczynającym się od 05 40 (ZUS ZZA).
Ważne: Ulga na start nie zwalnia ze składki zdrowotnej i nie buduje okresów emerytalno-rentowych ani prawa do zasiłków z ubezpieczeń społecznych. Jeśli potrzebujesz ochrony chorobowej od dnia pierwszego, możesz zrezygnować z ulgi i od razu wejść na preferencyjny ZUS (rezygnacja jest nieodwracalna dla tej tury ulgi).
Na uldze nadal składasz ZUS DRA i płacisz zdrowotną w terminie.
Jeśli schodzisz z etatu na B2B do byłego pracodawcy, sprawdź osobno reguły w tekście o przejściu z UoP na B2B.
Preferencyjny ZUS przez 24 miesiące
Po uldze na start (albo od razu, jeśli z ulgi rezygnujesz) możesz opłacać preferencyjne składki przez 24 pełne miesiące kalendarzowe.
Podstawa: zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia → w 2026 r. 1 441,80 zł.
Kwoty preferencyjne 2026 (bez zdrowotnej)
| Składka | Kwota 2026 |
|---|---|
| Podstawa wymiaru | 1 441,80 zł |
| Emerytalna (19,52%) | 281,44 zł |
| Rentowa (8,00%) | 115,34 zł |
| Chorobowa (2,45%, dobrowolna) | 35,32 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 24,08 zł |
| FP / FS | nie dotyczy (przy podstawie 30% min.) |
| Suma z chorobowym | 456,18 zł |
| Suma bez chorobowego | 420,86 zł |
Warunki (łącznie): w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś innej pozarolniczej działalności oraz nie wykonujesz na rzecz byłego pracodawcy czynności odpowiadających etatowi z bieżącego/poprzedniego roku kalendarzowego.
Po końcu ulgi na start: wyrejestruj kod 05 40 (ZWUA) i zgłoś się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z kodem 05 70 (albo 05 72 przy prawie do renty z niezdolności do pracy) – zwykle w ciągu 7 dni od zmiany tytułu.
Ważne: Preferencyjny ZUS to nie to samo co Mały ZUS Plus. Preferencyjny ma sztywną, niską podstawę (min. 30% minimalnego) przez 24 miesiące. Mały ZUS Plus liczy podstawę od dochodu z poprzedniego roku i ma osobny limit przychodu oraz osobny limit czasu (36 z 60 miesięcy).
Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus to ulga po preferencyjnym (lub gdy spełniasz warunki bez niego): składki społeczne od podstawy powiązanej z dochodem z działalności za poprzedni rok, a nie od sztywnych 60% prognozy.
Kluczowe warunki (skrót):
- przychód z działalności w poprzednim roku nie wyższy niż 120 tys. zł;
- działalność prowadzona w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni;
- od 2026 r.: maksymalnie 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności.
W 2026 r. podstawa mieści się między 1 441,80 zł a 5 652,00 zł. Według analizy ZUS składki na Mały ZUS Plus (liczone od połowy przeciętnego dochodu z poprzedniego roku) mieszczą się między 456,18 zł a 1 788,29 zł miesięcznie. Konkretna kwota jest indywidualna; zdrowotnej ulga nie obniża.
Wskazówka: Mały ZUS Plus nie obniża składki zdrowotnej. Kod tytułu zwykle zaczyna się od 05 90 / 05 92. Zgłoszenie: do końca stycznia roku, w którym zaczynasz ulgę, albo w 7 dni od spełnienia warunków (np. po końcu preferencyjnego).
Wakacje składkowe
Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacania składek społecznych oraz FP/FS za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym, z zachowaniem ciągłości ubezpieczenia (składki za ten miesiąc finansuje budżet państwa od najniższej obowiązującej Cię podstawy).
- Zdrowotną i tak płacisz.
- Wniosek RWS tylko elektronicznie na eZUS, w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.
- Nie przysługują m.in. przy samej uldze na start (tylko zdrowotne) oraz gdy nie podlegasz społecznym z JDG (np. zbieg z etatem przy pełnym oskładkowaniu).
- To pomoc de minimis (limit 300 tys. zł w trzech latach).
Wakacje nie zastępują ulgi na start ani preferencyjnego; to osobna, roczna przerwa w płatności społecznych.
Ścieżka kosztów: rok 1–3+
Poniżej uproszczony model samych składek społecznych (bez zdrowotnej), przy założeniu, że korzystasz z pasa ulg i w 2026 r. stosujesz aktualne minima. Kwoty zdrowotnej dolicz osobno.
| Etap | Czas (typowa ścieżka) | Społeczne 2026 (z chorobowym) | Co pamiętasz |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | 6 pełnych mies. | 0 zł społecznych | Zdrowotna obowiązkowa; kod 05 40; DRA co miesiąc |
| Preferencyjny | 24 pełne mies. | 456,18 zł | Bez FP/FS; kod 05 70 |
| Mały ZUS Plus | do 36 z 60 mies. | Indywidualnie (wg ZUS ok. 456,18–1 788,29 zł) | Limit przychodu 120 tys.; zdrowotna pełna |
| Duży ZUS | dalej | 1 926,76 zł | Podstawa min. 5 652 zł |
ZUS w analizie na 2026 r. podkreśla, że ulgowy pas startowy może trwać nawet ponad 5,5 roku i istotnie obniżyć sumę składek względem zasad ogólnych, ale niższe składki = niższe przyszłe świadczenia (emerytura, renta, zasiłki z chorobowego przy niskiej podstawie).
Ważne: Możesz w każdym momencie zadeklarować wyższą podstawę niż minimum.
Składka zdrowotna
Żadna ulga społeczna (start, preferencyjny, MZP, wakacje) nie zwalnia ze składki zdrowotnej.
Skala i liniowy
- Skala: 9% dochodu; liniowy: 4,9% dochodu.
- Minimum od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. (rok składkowy): 432,54 zł (9% × 4 806 zł).
- Za styczeń 2026 r. obowiązuje jeszcze minimum z poprzedniego roku składkowego (niższe); nowy próg startuje od rozliczenia za luty.
Ryczałt
W 2026 r. trzy kwoty miesięczne zależne od przychodu narastająco:
| Przychód | Składka miesięczna |
|---|---|
| do 60 tys. zł | 498,35 zł |
| powyżej 60 tys. do 300 tys. zł | 830,58 zł |
| powyżej 300 tys. zł | 1 495,04 zł |
Szczegóły progów, metody bieżącej/uproszczonej, dopłat rocznych i odliczenia 50%: osobny artykuł Składka zdrowotna na ryczałcie.
Etat + JDG: zbieg tytułów
Jeśli jednocześnie jesteś na umowie o pracę i prowadzisz JDG:
- przy etacie z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym zwykle nie musisz opłacać składek społecznych z działalności (zostaje zdrowotna z JDG, z wyjątkami);
- przy etacie poniżej minimum społeczne z JDG mogą być obowiązkowe;
- wakacje składkowe z tytułu JDG wymagają podlegania społecznym z działalności – sam zbieg z pełnym etatem często je wyłącza.
Gdy zatrudniasz pracowników
Za pracowników rozliczasz pełny pakiet (społeczne, zdrowotne, FP/FS, FGŚP itd.) od wynagrodzenia. FP/FS/FGŚP nie płacisz m.in. za pracownika, który jest kobietą 55+ lub mężczyzną 60+. To osobny temat od składek za Ciebie jako JDG; nie rozbudowujemy go tu, bo ten tekst jest o Twoich składkach przedsiębiorcy.
Terminy i DRA
Dla pozostałych płatników (w tym typowej solo JDG):
- dokumenty rozliczeniowe i płatność składek: do 20. dnia następnego miesiąca
- składasz ZUS DRA także przy uldze na start, preferencyjnym i MZP;
- bez pracowników: zwykle sama DRA; z pracownikami: DRA + RCA/RSA.
Przykład: składki za wrzesień 2026 → dokumenty i wpłata do 20 października 2026.
Ważne: Od 2022 r. zwolnienie z comiesięcznej DRA dla „samego siebie przy niezmiennych składkach” praktycznie nie działa dla typowego przedsiębiorcy. Zakładaj, że DRA idzie co miesiąc.
Checklista startu JDG (ZUS)
- Sprawdź, czy przysługuje ulga na start (60 miesięcy przerwy, brak „tych samych czynności” u byłego pracodawcy).
- W CEIDG / ZUS zgłoś kod 05 40 (ZZA) w 7 dni, jeśli bierzesz ulgę.
- Ustaw przypomnienie: DRA + płatność zdrowotnej do 20. każdego kolejnego miesiąca.
- Policz cash flow: zdrowotna (min. / ryczałt) + ewentualne koszty księgowości.
- Na koniec 6 pełnych miesięcy: ZWUA z 05 40 → ZUA z 05 70 (preferencyjny), jeśli spełniasz warunki.
- Zaplanuj chorobowe: brać czy nie (wpływ na zasiłki vs 35,32 zł / 138,47 zł miesięcznie).
- Po 24 miesiącach preferencyjnego: oceń Mały ZUS Plus (przychód ≤120 tys., 60 dni w poprzednim roku).
- Raz w roku rozważ wakacje składkowe (wniosek RWS miesiąc wcześniej).
- Trzymaj kalendarz zmiany formy opodatkowania pod kątem zdrowotnej (skala / liniowy / ryczałt).
- Przy etacie równolegle: sprawdź zbieg zanim założysz „zerowe społeczne z JDG”.
FAQ
Ile wynosi duży ZUS w 2026 roku?
Od podstawy 5 652 zł: 1 926,76 zł z dobrowolnym chorobowym oraz FP/FS albo 1 788,29 zł bez chorobowego (nadal z FP/FS). Do tego składka zdrowotna.
Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 roku?
Od podstawy 1 441,80 zł: 456,18 zł z chorobowym albo 420,86 zł bez. FP/FS przy tej podstawie nie płacisz.
Czy ulga na start zwalnia ze składki zdrowotnej?
Nie. Przez 6 pełnych miesięcy nie płacisz społecznych i FP/FS, ale zdrowotną opłacasz zawsze (z wąskimi wyjątkami ustawowymi, rzadkimi u typowej JDG).
Preferencyjny ZUS a Mały ZUS Plus – co wybrać?
To nie alternatywy „albo-albo” w tym samym momencie ścieżki startowej. Najpierw zwykle start → preferencyjny (24 mies.), potem ewentualnie MZP (od dochodu, limit przychodu, 36 z 60 mies.). Preferencyjny ma sztywną niską podstawę; MZP zależy od Twojego dochodu historycznego.
Czy na uldze na start składam ZUS DRA?
Tak. DRA składasz także przy ulgach. Solo JDG: zazwyczaj do 20. dnia następnego miesiąca.
Jaki kod ZUS przy uldze na start?
Zgłoszenie do zdrowotnego z kodem zaczynającym się od 05 40 (ZUS ZZA).
Czy mogę mieć wakacje składkowe w pierwszym roku?
Tylko jeśli podlegasz ubezpieczeniom społecznym z działalności i spełniasz pozostałe warunki. Sama ulga na start (tylko zdrowotne) wyłącza wakacje. Przy pełnym etacie równolegle często nie ma tytułu społecznego z JDG.
Co z FP i FS, gdy mam preferencyjny ZUS?
Przy podstawie 30% minimalnego wynagrodzenia składek na FP i FS nie ustala się. Na dużym ZUS-ie FP/FS wchodzą w kwotę 1 926,76 zł (138,47 zł), chyba że przysługuje zwolnienie wiekowe (K55 / M60) albo inna przesłanka.
Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 r.?
Dla skali i liniowego w roku składkowym od lutego 2026: 432,54 zł. Na ryczałcie: 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł zależnie od progu przychodu.
Czy składki społeczne mogę wrzucić w koszty?
Tak, opłacone składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy co do zasady obniżają podstawę opodatkowania (koszt lub odliczenie, zależnie od formy). Zdrowotna ma własne reguły odliczeń (inaczej na skali, liniowym i ryczałcie). To warto ustawić z księgowym przy wyborze formy.
Potrzebujesz pomocy z ZUS i JDG?
Jeśli chcesz spokojnie przejść ulgę na start, preferencyjny ZUS i wybór formy opodatkowania bez zgadywania kodów i terminów, napisz na [email protected] albo zadzwoń +48 573 581 299. Pomożemy ułożyć składki i księgowość pod Twój model biznesu.
